Σουδάν
Η ΕΕ έχει υποστηρίξει ενεργά τις διεθνείς προσπάθειες για ειρήνη και σταθερότητα στο Σουδάν από τις απαρχές του πολέμου το 2023. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι από κοινού ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας στο Σουδάν.
Η κρίση στο Σουδάν
Ο σουδανικός λαός έχει βιώσει συρράξεις δεκαετιών, όπως ο δεύτερος σουδανικός εμφύλιος μεταξύ 1983 και 2005 και ο πόλεμος στο Νταρφούρ μεταξύ 2003 και 2020, με αποτέλεσμα να επικρατούν στο Σουδάν συνθήκες πολιτικής και οικονομικής αστάθειας και ανασφάλειας.
Από τον Απρίλιο του 2023, το Σουδάν σπαράσσεται από νέο εμφύλιο πόλεμο μεταξύ δύο παρατάξεων, των Σουδανικών Ένοπλων Δυνάμεων (SAF) και των λεγόμενων Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF), καθώς και των αντίστοιχων φίλα προσκείμενων σε αυτές παραστρατιωτικών ομάδων.
Ο πόλεμος μεταξύ SAF και RSF έχει επιδεινώσει την ήδη κρίσιμη ανθρωπιστική κρίση και έχει προκαλέσει οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, καθώς και λιμό. Επιπλέον, καταγγέλλονται εκτεταμένες παραβιάσεις και καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως:
- επιθέσεις κατά αμάχων λόγω εικαζόμενων πολιτικών ή εθνοτικών δεσμών
- κρούσματα σεξουαλικής και έμφυλης βίας
- προσχεδιασμένες επιθέσεις κατά εγκαταστάσεων υγειονομικής περίθαλψης και ενεργειακών υποδομών
- στρατολόγηση και στράτευση παιδιών από τις αντιμαχόμενες παρατάξεις
Το Σουδάν πλήττεται επίσης σκληρά από ακραία καιρικά φαινόμενα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, όπως πλημμύρες και ξηρασίες.
Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, πάνω από 33,7 εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται επειγόντως ανθρωπιστική βοήθεια. Αυτό ισοδυναμεί με το 65% του σουδανικού πληθυσμού. Εκτιμάται ότι 19 εκατομμύρια άνθρωποι (δύο στους πέντε σουδανούς) αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα εντονότατης επισιτιστικής ανασφάλειας.
Το Σουδάν αντιμετωπίζει σήμερα τη μεγαλύτερη κρίση εκτοπισμού στον κόσμο, με 9 εκατομμύρια εκτοπισμένους εσωτερικού, ενώ περισσότερα από 4,4 εκατομμύρια άτομα έχουν εγκαταλείψει το Σουδάν, κυρίως προς γειτονικές χώρες.
Τα τελευταία 15 χρόνια το Σουδάν βρίσκεται σταθερά μεταξύ των 10 χωρών με τους μεγαλύτερους αριθμούς εκτοπισμένων εσωτερικού λόγω συγκρούσεων και βίας.
Η UNICEF εκτιμά ότι περίπου 8,4 εκατομμύρια παιδιά (από 16,5 εκατομμύρια παιδιά σχολικής ηλικίας) στο Σουδάν δεν φοιτούν στο σχολείο. Εκτιμάται ότι το 65% του πληθυσμού του Σουδάν δεν έχει πρόσβαση σε βασική υγειονομική περίθαλψη.
Σε ολόκληρη τη χώρα αναφέρονται ελλείψεις τροφίμων, καθαρού νερού, φαρμάκων, μετρητών και καυσίμων, καθώς και περιορισμένες δυνατότητες επικοινωνιών και ηλεκτροδότησης.
Πηγή δεδομένων:
Συμπεράσματα του Συμβουλίου για το Σουδάν
Στις 20 Οκτωβρίου 2025 το Συμβούλιο ενέκρινε συμπεράσματα στα οποία καταδικάζει απερίφραστα τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στο Σουδάν, η οποία, εδώ και περισσότερα από δύο χρόνια, έχει οδηγήσει στην απώλεια χιλιάδων ζωών και έχει προκαλέσει τεράστια δεινά στον σουδανικό λαό. Η σύγκρουση συνιστά επίσης σοβαρή απειλή για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή.
Η ΕΕ εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την ενότητα, την εδαφική ακεραιότητα και τη σταθερότητα του Σουδάν το οποίο κατακερματίζεται ολοένα και πιο πολύ σε πολιτικό και εθνοτικό επίπεδο, κατάσταση που επιδεινώνεται περαιτέρω από την εμφάνιση παράλληλων δομών διακυβέρνησης. Η ΕΕ τάσσεται κατά οποιασδήποτε απόπειρας διχοτόμησης της χώρας.
Η ΕΕ τονίζει ότι η πρωταρχική ευθύνη για τον τερματισμό της σύγκρουσης βαραίνει εξίσου τις ηγεσίες των Σουδανικών Ένοπλων Δυνάμεων και των λεγόμενων Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης, καθώς και τους υποστηρικτές αυτών. Η ΕΕ έχει ζητήσει από όλες τις εμπόλεμες παρατάξεις τα εξής:
- εποικοδομητική συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις με σκοπό την άμεση κατάπαυση του πυρός και σε αξιόπιστη και χωρίς αποκλεισμούς διαδικασία ειρηνευτικής διαμεσολάβησης, η οποία θα οδηγήσει σε διαρκή παύση των εχθροπραξιών
- μέριμνα για την ταχεία, απρόσκοπτη και βιώσιμη πρόσβαση σε ανθρωπιστική βοήθεια και προστασία των αμάχων σε ολόκληρο το Σουδάν
- αξιόπιστες δεσμεύσεις για τη διευκόλυνση μιας πραγματικά συμμετοχικής, αντιπροσωπευτικής και ανεξάρτητης πολιτικής κυβέρνησης
- αποκατάσταση και ενίσχυση του κράτους δικαίου, της λογοδοσίας, του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και της δικαιοσύνης στο Σουδάν
Η ΕΕ είναι έτοιμη να ενισχύσει τη συνεργασία της με τις αντιμαχόμενες παρατάξεις, υπό την προϋπόθεση ότι θα πραγματοποιήσουν αξιόπιστα βήματα προόδου προς την υλοποίηση των βασικών αιτημάτων της ΕΕ.
Έχοντας ασκήσει τη συμπροεδρία των διασκέψεων του Παρισιού και του Λονδίνου για το Σουδάν και τις γειτονικές του χώρες, η ΕΕ έχει αποδείξει εμπράκτως τη δέσμευσή της να στηρίξει τον λαό του Σουδάν και να παρέμβει ενεργά στην εξεύρεση μιας ολοκληρωμένης λύσης στη σύγκρουση.
Η ΕΕ θα συνεχίσει να συμμετέχει ενεργά, μεταξύ άλλων στα υψηλότερα κλιμάκια, με πνεύμα ομοφωνίας, προωθώντας συμμετοχικά σχήματα και διασφαλίζοντας πλήρη συντονισμό με σχετικούς ομονοούντες φορείς. Θα συνεχίσει να αξιοποιεί τα μέσα εξωτερικής πολιτικής που έχει στη διάθεσή της σε όλο τους το φάσμα, εντείνοντας τη χρήση τους όπου είναι δυνατόν —λαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, στοχευμένα περιοριστικά μέτρα, όπου το κρίνει σκόπιμο, με σκοπό την ειρηνική επίλυση της κρίσης.
Η ΕΕ αναγνωρίζει τα εγγενή δικαιώματα του σουδανικού λαού στην ελευθερία, την ειρήνη και τη δικαιοσύνη και επαναλαμβάνει τη σταθερή δέσμευσή της να συμπορευτεί με το Σουδάν στις προσπάθειές του να διατηρήσει την ενότητα και την εδαφική του ακεραιότητα και να επιτύχει διαρκή σταθερότητα, δημοκρατία και βιώσιμη ευημερία.
Ανθρωπιστική στήριξη στον σουδανικό λαό
Η ΕΕ και τα 27 κράτη μέλη της είναι από κοινού ο μεγαλύτερος χορηγός ανθρωπιστικής βοήθειας στο Σουδάν. Μεταξύ 2023 και 2026, η ΕΕ διέθεσε 598,3 εκατ. ευρώ σε βοήθεια προς τις πλέον ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες του Σουδάν.
Αν ληφθεί υπόψη η στήριξη που παρέχεται επίσης σε γειτονικές χώρες που πλήττονται από την κρίση στο Σουδάν —όπως το Τσαντ, το Νότιο Σουδάν, η Αιθιοπία, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η Ουγκάντα, η Αίγυπτος και η Λιβύη— η συνολική συνεισφορά της ΕΕ για την περίοδο από το 2023 έως το 2026 ανέρχεται σε 974,8 εκατ. ευρώ. Στα στοιχεία αυτά δεν περιλαμβάνεται η ανθρωπιστική βοήθεια την οποία παρέχουν επιμέρους κράτη μέλη της ΕΕ.
Επιπλέον, στις 15 Απριλίου 2026, κατά την τρίτη διεθνή διάσκεψη για το Σουδάν, η ΕΕ, από κοινού με τα κράτη μέλη της, δεσμεύτηκε να διαθέσει πάνω από 812 εκατ. ευρώ ως βοήθεια για την επείγουσα αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης κατάστασης έκτακτης ανάγκης της χώρας, τόσο εντός όσο και εκτός των συνόρων της.
Από τη συνολική αυτή δέσμευση, η συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχεται σε 360,8 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 215,5 εκατ. ευρώ θα στηρίξουν όσους έχουν ανάγκη στο Σουδάν και 145,3 εκατ. ευρώ θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση της περιφερειακής προσφυγικής κρίσης που προκάλεσε ο πόλεμος.
Στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής βοήθειας της ΕΕ παρέχονται στις σουδανικές κοινότητες:
επισιτιστική και διατροφική βοήθεια
ύδρευση και αποχέτευση
υγειονομική περίθαλψη
καταφύγιο
παιδεία
χρηματική βοήθεια
Η ΕΕ συνεισφέρει επίσης στις προσπάθειες διατροφής και μέριμνας για παιδιά κάτω των πέντε ετών και για εγκυμονούσες και λεχώνες σε ολόκληρο το Σουδάν.
Η βοήθεια χορηγείται μέσω υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών, διεθνών μη κυβερνητικών οργανώσεων και Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου.
Από το 2023 η ΕΕ έχει επίσης πραγματοποιήσει πολυάριθμες πτήσεις ανθρωπιστικής αερογέφυρας, μεταφέροντας βασικές προμήθειες μέσω του Τσαντ και του Πορτ Σουδάν σε όσους έχουν ανάγκη.
Η ΕΕ προωθεί επίσης τη συμμόρφωση με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο για την απρόσκοπτη και ασφαλή πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια, την προστασία των αμάχων και την ασφάλεια και προστασία των εργαζομένων στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Κυρώσεις για το Σουδάν
Σταθερότητα και πολιτική μετάβαση του Σουδάν
Η ΕΕ θέσπισε νέο πλαίσιο κυρώσεων για το Σουδάν τον Οκτώβριο του 2023, ως απάντηση στη σύγκρουση μεταξύ RSF και SAF.
Το εν λόγω πλαίσιο θέτει στο στόχαστρο πρόσωπα και οντότητες που ευθύνονται ή εμπλέκονται στα εξής:
- σε δράσεις ή πολιτικές που απειλούν την ειρήνη, τη σταθερότητα ή την ασφάλεια του Σουδάν
- σε απόπειρες παρεμπόδισης ή υπονόμευσης των προσπαθειών για να ξεκινήσει εκ νέου η δημοκρατική πολιτική μετάβαση στο Σουδάν
- σε ενέργειες παρεμπόδισης της παράδοσης ή της διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας στο Σουδάν ή της πρόσβασης σε αυτήν
- στον σχεδιασμό, στη διεύθυνση ή στην τέλεση σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή καταπατήσεων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου στο Σουδάν
Οι κυρώσεις εφαρμόζονται σε πρόσωπα και οντότητες που ανήκουν ή πρόσκεινται σε SAF ή RSF, καθώς και σε πρόσωπα και οντότητες που σχετίζονται με αυτές. Στις κυρώσεις περιλαμβάνονται ταξιδιωτικές απαγορεύσεις για πρόσωπα, δέσμευση περιουσιακών στοιχείων για πρόσωπα και οντότητες και απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων ή οικονομικών πόρων στα πρόσωπα και τις οντότητες που υπόκεινται σε κυρώσεις.
Στο πλαίσιο αυτού του καθεστώτος, το οποίο παρατάθηκε έως τις 10 Οκτωβρίου 2026, έχουν επιβληθεί κυρώσεις σε 20 φυσικά πρόσωπα και 8 οντότητες.
Τον Ιούλιο του 2026 η ΕΕ θέσπισε απαγόρευση του εμπορίου χρυσού σουδανικής προέλευσης. Απαγόρευσε επίσης την πώληση, την προμήθεια, τη μεταφορά ή την εξαγωγή υδραργύρου και κυανιδίου στο Σουδάν. Οι χημικές αυτές ουσίες χρησιμοποιούνται ευρέως για την εξόρυξη ή την εκμετάλλευση χρυσού.
Τα μέτρα αυτά έχουν σχεδιαστεί για να περιορίσουν τις πηγές χρηματοδότησης της σύγκρουσης και να ασκήσουν περαιτέρω πίεση σε όσους συνδαυλίζουν τον πόλεμο.
Η επιβολή των κυρώσεων αυτών υπογραμμίζει την αταλάντευτη υποστήριξη της ΕΕ υπέρ της ειρήνης και της λογοδοσίας στο Σουδάν. Η ΕΕ, σε συντονισμό με τη διεθνή κοινότητα, θα χρησιμοποιήσει τα διπλωματικά εργαλεία και μέσα που διαθέτει, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων, για να επιδιώξει την ειρηνική επίλυση της σύρραξης, να αντιμετωπίσει τη σοβαρή ανθρωπιστική κατάσταση στη χώρα και πέραν αυτής και να προαγάγει μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς πολιτική διαδικασία, η οποία θα συνάδει με τις προσδοκίες του σουδανικού λαού.
- Απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω δραστηριοτήτων που υπονομεύουν τη σταθερότητα και την πολιτική μετάβαση του Σουδάν (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)
- Κανονισμός του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω δραστηριοτήτων που υπονομεύουν τη σταθερότητα και την πολιτική μετάβαση του Σουδάν (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)
Εμπάργκο όπλων
Η ΕΕ έχει επιβάλει εμπάργκο στις προμήθειες όπλων στο Σουδάν από το 1994. Το 2005, η ΕΕ εφάρμοσε τις κυρώσεις των Ηνωμένων Εθνών κατά του Σουδάν λόγω της σύγκρουσης στο Νταρφούρ, συγχωνεύοντάς τες με το προϋπάρχον εμπάργκο όπλων της ΕΕ κατά του Σουδάν.
Το 2011, μετά την ανεξαρτησία του Νοτίου Σουδάν, η ΕΕ τροποποίησε το εμπάργκο όπλων ώστε να καλύπτει τόσο το Σουδάν όσο και το Νότιο Σουδάν. Ωστόσο, το 2014 η ΕΕ αποφάσισε να διαχωρίσει τα πλαίσια κυρώσεων που αφορούν τις δύο χώρες.
Στο πλαίσιο του καθεστώτος που αφορά το Σουδάν, απαγορεύεται η συμμετοχή υπηκόων της ΕΕ στις ακόλουθες δραστηριότητες με οποιοδήποτε πρόσωπο ή φορέα στο Σουδάν ή προς χρήση στο Σουδάν:
- προμήθεια, πώληση, μεταβίβαση ή εξαγωγή όπλων ή συναφούς στρατιωτικού εξοπλισμού κάθε τύπου
- παροχή τεχνικής βοήθειας, υπηρεσιών διαμεσολάβησης και άλλων υπηρεσιών που συνδέονται με στρατιωτικές δραστηριότητες και με την παροχή, κατασκευή, συντήρηση και χρήση όπλων και συναφούς στρατιωτικού εξοπλισμού
- χρηματοδότηση ή παροχή χρηματοδοτικής βοήθειας που σχετίζεται με στρατιωτικές δραστηριότητες
Η απόφαση επέβαλε ταξιδιωτική απαγόρευση και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων σε πέντε φυσικά πρόσωπα που θεωρήθηκε ότι:
- παρακωλύουν την ειρηνευτική διαδικασία
- συνιστούν απειλή για τη σταθερότητα στο Νταρφούρ και στην ευρύτερη περιοχή
- διαπράττουν παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου ή του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή άλλες φρικαλεότητες
- παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων ή/και ευθύνονται για επιθετικές στρατιωτικές υπερπτήσεις εντός της περιοχής του Νταρφούρ και υπεράνω της
- Απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στο Σουδάν (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)
- Κανονισμός του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα λόγω της κατάστασης στο Σουδάν (Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ)
Δείτε επίσης:
Αντιμετώπιση κρίσεων
Ανθρωπιστική βοήθεια
Γιατί η ΕΕ θεσπίζει κυρώσεις
Τελευταία ενημέρωση: 13 Ιουλίου 2026