Πλαίσιο της ΕΕ για την επανεγκατάσταση

Η επανεγκατάσταση και η εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους επιτρέπουν στα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας να μετακινούνται από τρίτη χώρα όπου έχουν αναζητήσει καταφύγιο σε κράτος μέλος της ΕΕ που τους παρέχει προστασία.

Η επανεγκατάσταση πραγματοποιείται γενικά βάσει σύστασης από την Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR). Η εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους μπορεί να πραγματοποιηθεί κατόπιν αιτήματος κράτους μέλους της ΕΕ, βάσει σύστασης από τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο (EUAA), την UNHCR ή άλλους ανάλογους διεθνείς οργανισμούς.

Το 2016 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε ένα μόνιμο πλαίσιο της ΕΕ για την επανεγκατάσταση και την εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους, αντικαθιστώντας τα ad hoc συστήματα που χρησιμοποιούνταν προηγουμένως από τα κράτη μέλη.

Οι στόχοι του πλαισίου της ΕΕ για την επανεγκατάσταση είναι:

• η επέκταση ασφαλών και νόμιμων οδών προς την ΕΕ για τα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας
• η στήριξη της μακροπρόθεσμης διαχείρισης της μετανάστευσης και η συμβολή στη μείωση των παράτυπων αφίξεων
• η θέσπιση κοινών κανόνων και διαδικασιών της ΕΕ για την επανεγκατάσταση και την εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους
• η συμβολή στις διεθνείς πρωτοβουλίες επανεγκατάστασης και εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους
• η στήριξη τρίτων χωρών που φιλοξενούν μεγάλους πληθυσμούς προσφύγων

Το πλαίσιο αποτελεί μέρος του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο. Εκδόθηκε τον Μάιο του 2024 και τέθηκε σε ισχύ στις 11 Ιουνίου 2024. Μία διάταξη που συνδέεται με την επιχειρησιακή εφαρμογή του Eurodac τέθηκε σε εφαρμογή στις 12 Ιουνίου 2026.

Βασικά χαρακτηριστικά του πλαισίου

Το πλαίσιο της ΕΕ για την επανεγκατάσταση θεσπίζει μια κοινή προσέγγιση όσον αφορά την επανεγκατάσταση και την εισδοχή για ανθρωπιστικούς λόγους σε ολόκληρη την ΕΕ. Με βάση τις υφιστάμενες πρακτικές, εισάγει εναρμονισμένους ορισμούς, κριτήρια επιλεξιμότητας, διαδικασίες εισδοχής και λόγους άρνησης εισδοχής.

Το πλαίσιο παρέχει μεγαλύτερη συνέπεια και προβλεψιμότητα για τα κράτη μέλη, ενισχύοντας παράλληλα τη συμβολή της ΕΕ στον τομέα της διεθνούς προστασίας.

Ενισχύει επίσης τη συνεργασία με τρίτες χώρες που φιλοξενούν μεγάλους πληθυσμούς προσφύγων. Παρέχοντας ευκαιρίες προστασίας εντός της ΕΕ, επιδεικνύει αλληλεγγύη προς τις χώρες εταίρους και στηρίζει τις διεθνείς προσπάθειες επανεγκατάστασης και εισδοχής για ανθρωπιστικούς λόγους παράλληλα με άλλους παγκόσμιους δρώντες.