Wsparcie na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP)

MŚP w Europie

34 mln europejskich MŚP stanowi 99,8% wszystkich firm i zapewnia około dwóch trzecich miejsc pracy w UE.

MŚP mają kluczowe znaczenie dla europejskiej tkanki gospodarczej i społecznej oraz wspierają długoterminowy dobrobyt i konkurencyjność.

Aby firmę można było uznać za MŚP, musi ona spełniać określone kryteria:

Unijna strategia wsparcia dla MŚP

UE chce wspierać oraz wzmacniać pozycję MŚP każdej wielkości i we wszystkich sektorach.

Pracuje nad zwiększeniem konkurencyjności i odporności MŚP poprzez zajęcie się głównymi wyzwaniami operacyjnymi, przed którymi stoją, czyli:

• obciążeniami administracyjnymi i barierami regulacyjnymi
• opóźnieniami w płatnościach
• problemami z dostępem do środków finansowych
• niedoborem wykwalifikowanych pracowników i doświadczonej kadry kierowniczej.

Od lutego 2025 r., w odpowiedzi na apel Rady Europejskiej o uproszczenie przepisów, UE omawia i przyjmuje również szereg aktów dotyczących uproszczenia, znanych również jako „pakiety zbiorcze”. Ma to umożliwić unijnym przedsiębiorstwom, a zwłaszcza MŚP, rozkwit i wspierać bardziej innowacyjne otoczenie inwestycyjne.

Zmniejszanie obciążeń administracyjnych

W badaniu Eurobarometr Flash przeprowadzonym w lipcu 2025 r. 64% MŚP wskazało, że obciążenia administracyjne lub bariery regulacyjne są stałą przeszkodą w prowadzeniu działalności. UE aktywnie pracuje nad rozwiązaniem tego problemu.

Uproszczenie wymogów sprawozdawczych

Zapewnienie zgodności z ustawodawstwem ma kluczowe znaczenie dla jego skutecznego monitorowania i egzekwowania. Jednak związane z tym wymogi sprawozdawcze mogą być uciążliwe, pociągają za sobą koszty i utrudniają rozwój firm, zwłaszcza MŚP.

Uproszczenie obowiązków sprawozdawczych może być szansą na odciążenie MŚP.

Od lutego 2025 r. UE przyjęła kilka aktów upraszczających zaproponowanych przez Komisję w celu zmniejszenia kosztów administracyjnych i wymogów sprawozdawczych dla unijnych przedsiębiorstw.

Konkretne cele to m.in. ograniczenie do 2030 r. zarówno kosztów, jak i obowiązków sprawozdawczych w odniesieniu do MŚP o co najmniej 35%.

Zwiększenie tempa transformacji cyfrowej

UE aktywnie dąży do zwiększenia cyfryzacji MŚP. Cyfryzacja sprawia, że procedury administracyjne dla MŚP są bardziej przystępne cenowo, szybsze i mniej uciążliwe.

W grudniu 2024 r. UE przyjęła nowe przepisy, które pozwalają na szersze wykorzystanie i aktualizację narzędzi i procesów cyfrowych w prawie spółek.

Nowe przepisy:

• zachęcają do stosowania zasady jednorazowości przy zakładaniu spółek zależnych i oddziałów w innym państwie członkowskim
• wprowadzają wielojęzyczny certyfikat spółki UE
• znoszą pewne formalności (np. wymóg uzyskania apostille na dokumentach spółki) dzięki wprowadzeniu unijnego cyfrowego pełnomocnictwa w procedurach transgranicznych.

Środki te sprawią, że działalność transgraniczna stanie się szybsza, łatwiejsza i bardziej przejrzysta.

• Rada przyjmuje dyrektywę dostosowującą prawo spółek do potrzeb ery cyfrowej (komunikat prasowy z 16 grudnia 2024)

Uproszczenie opodatkowania

Komisja zaproponowała ustanowienie systemu opodatkowania MŚP według siedziby głównej, aby firmy te mogły prowadzić działalność transgraniczną, interagując z tylko jedną administracją podatkową, a nie podlegać wielu systemom podatkowym.

Projekt jest obecnie przedmiotem dyskusji w Radzie. Podlega konsultacji z Parlamentem, a zgodę na niego muszą wyrazić wszystkie państwa członkowskie.

• System opodatkowania według siedziby głównej dla MŚP (projekt Komisji z 13 września 2023)

Ponadto od 1 stycznia 2025 r. obowiązują nowe przepisy VAT, dzięki którym kwalifikujące się małe przedsiębiorstwa mogą uzyskać zwolnienie z VAT nie tylko dla swoich towarów i usług pochodzących z państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę, ale również dla tych pochodzących z innego państwa członkowskiego.

• Przepisy VAT dla małych przedsiębiorstw (Komisja Europejska)

Dostęp do środków finansowych

Zwalczanie opóźnień w płatnościach

Szczególnie szkodliwe dla MŚP są faktury płacone z opóźnieniem. Firmy te są bowiem zależne od regularnych i przewidywalnych przepływów środków pieniężnych i dysponują mniejszą płynnością niż duże firmy.

Aby chronić europejskie firmy, zwłaszcza MŚP, Komisja zaproponowała zmianę dyrektywy o opóźnieniach w płatnościach. Ograniczenie opóźnień w płatnościach ma:

• pozwolić MŚP na inwestycje w innowacje
• przenosić efekt zmniejszenia kosztów na konsumentów
• zapewnić stabilniejsze rozwiązania prawne dla przedsiębiorstw.

Projekt analizują obecnie Rada i Parlament.

• Rozporządzenie o opóźnieniach w płatnościach (projekt Komisji z 14 września 2023)

  Obecnie tylko w następujących językach:

  EN

Poprawa dostępu MŚP do finansowania

Oczekuje się, że na ogólne wsparcie dla MŚP z unijnych programów finansowania do 2027 r. przeznaczone zostanie nawet ponad 200 mld euro.

MŚP będą też w stanie uzyskać finansowanie za pośrednictwem nowo uzgodnionej platformy na rzecz technologii strategicznych dla Europy (STEP). Została ona ustanowiona w ramach rewizji długoterminowego budżetu unijnego na lata 2021–2027 i ma zwiększyć możliwości wsparcia i inwestycji w zakresie technologii krytycznych, które są istotne dla transformacji ekologiczno-cyfrowej.

• Śródokresowa rewizja długofalowego unijnego budżetu 2021–2027

Dopuszczanie do obrotu giełdowego w Europie

UE chce również ułatwić firmom każdej wielkości, w tym MŚP, wchodzenie na europejskie giełdy papierów wartościowych.

Stworzenie – w ramach unii rynków kapitałowych – rynków rozwoju MŚP, czyli systemu obrotu przeznaczonego dla małych emitentów, zapewniło MŚP tańszy i łatwiejszy dostęp do rynków publicznych.

Aby jeszcze bardziej poprawić ten dostęp, w październiku 2024 r. Rada przyjęła akt o dopuszczaniu do obrotu giełdowego. Jego celem jest:

• ograniczenie biurokracji i kosztów, by pomóc unijnym firmom w dostępie do większej liczby źródeł finansowania
• zachęcenie właścicieli firm, by wprowadzali akcje po raz pierwszy na giełdę, stosując strukturę obejmującą akcje uprzywilejowane co do głosu.

• Dopuszczanie do obrotu giełdowego w Europie: Rada przyjmuje akty prawne (komunikat prasowy z 8 października 2024)

Dostęp do wykwalifikowanych pracowników

UE wspiera rozwój i wzmacnianie odpowiednich umiejętności, we współpracy z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami, za pośrednictwem różnych programów, w tym europejskiego programu na rzecz umiejętności, unijnego paktu na rzecz umiejętności i przyszłych akademii umiejętności w przemyśle neutralnym emisyjnie.

Unijna pula talentów

Aby pomóc MŚP w przyciąganiu talentów z zagranicy, do 2027 r. UE utworzy unijną pulę talentów – platformę internetową, która dopasuje oferty pracodawców z siedzibą w UE do profili osób spoza UE, które szukają pracy.

Celem UE jest zwiększenie konkurencyjności unijnego rynku pracy i zaradzenie niedoborom na nim.

Państwa członkowskie będą uczestniczyć w unijnej puli talentów na zasadzie dobrowolności.

• Rada zatwierdza unijną platformę talentów dla poszukujących pracy spoza UE (komunikat prasowy z 30 marca 2026)

Zharmonizowane reguły korporacyjne

W marcu i październiku 2025 r. Rada Europejska wezwała Komisję do niezwłocznego zaproponowania fakultatywnego 28. systemu prawa spółek umożliwiającego innowacyjnym przedsiębiorstwom zwiększanie skali działalności, co ma ułatwić i przyspieszyć działalność gospodarczą w Europie.

W marcu 2026 r. Komisja przedstawiła projekt rozporządzenia w sprawie 28. systemu. Wprowadza ono zharmonizowaną cyfrową formę prawną „Eu Inc.”, którą mogą zastosować założyciele oraz spółki, rozpoczynając działalność w Europie. To alternatywa dla dostosowywania się do wielu systemów krajowych. Główne założenia aktu to:

• rejestracja cyfrowa w ciągu 48 godzin we wszystkich państwach członkowskich
• szybsze, cyfrowe postępowania upadłościowe
• zharmonizowane opodatkowanie opcji na akcje dla pracowników.

Projekt analizują obecnie współprawodawcy, czyli Rada i Parlament.

• Rozporządzenie o 28. systemie prawnym dla przedsiębiorstw (projekt Komisji z 18 marca 2026)

Więcej