Eurodac: Βάση δεδομένων της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση

Πώς επικαιροποιήθηκε το Eurodac

Η ευρωπαϊκή βάση δεδομένων δακτυλοσκόπησης (Eurodac) είναι η βάση δεδομένων της ΕΕ για το άσυλο και τη μετανάστευση· εκσυγχρονίστηκε στο πλαίσιο του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο με σκοπό την υποστήριξη της αποτελεσματικότερης διαχείρισης του ασύλου και της μετανάστευσης σε ολόκληρη την ΕΕ.

Από το 2003 που τέθηκε για πρώτη φορά σε λειτουργία, το Eurodac βοηθά τις χώρες της ΕΕ να ταυτοποιούν τους αιτούντες άσυλο και να καθορίζουν πού ανήκει η ευθύνη για την εξέταση των αιτήσεων διεθνούς προστασίας στο πλαίσιο του συστήματος που ήταν γνωστό ως «σύστημα του Δουβλίνου».

Μέχρι πρότινος, το Eurodac αποθήκευε κυρίως τα δακτυλικά αποτυπώματα των αιτούντων άσυλο και των αντικανονικών μεταναστών που είχαν καταχωριστεί σε κάποιο κράτος μέλος της ΕΕ. Επέτρεπε στις αρχές να ταυτοποιούν τα άτομα, να διαπιστώνουν αν ένα άτομο είχε προηγουμένως υποβάλει αίτημα ασύλου σε άλλο κράτος μέλος και να καθορίζουν πού ανήκει η ευθύνη για την εξέταση των αιτήσεων ασύλου.

Το επικαιροποιημένο Eurodac δεν περιορίζεται στη συλλογή δακτυλοσκοπικών δεδομένων αλλά συλλέγει πληρέστερα βιομετρικά στοιχεία και στοιχεία ταυτότητας για διάφορες κατηγορίες μεταναστών. Αυτό επιτρέπει την ακριβέστερη ταυτοποίηση, την υποστήριξη της εφαρμογής των κανόνων για το άσυλο και τη μετανάστευση, τη συμβολή στην αντιμετώπιση της αντικανονικής μετανάστευσης και των μη επιτρεπόμενων μετακινήσεων εντός της ΕΕ και την παροχή καλύτερων δεδομένων για την τεκμηρίωση της χάραξης πολιτικής.

Βασικά χαρακτηριστικά του επικαιροποιημένου Eurodac

Το εκσυγχρονισμένο Eurodac τέθηκε σε λειτουργία στις 12 Ιουνίου 2026. Διαθέτει μια σειρά νέων λειτουργιών που έχουν σχεδιαστεί για τη βελτίωση της ταυτοποίησης, την υποστήριξη της διαχείρισης του ασύλου και της μετανάστευσης και τη συμβολή στην αντιμετώπιση των αντικανονικών μετακινήσεων εντός της ΕΕ.

Οι βελτιώσεις αυτές περιλαμβάνουν τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων και δεδομένων ταυτότητας, τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής σε νέες κατηγορίες και ενισχυμένα μέτρα ασφάλειας και ρυθμίσεις αποθήκευσης δεδομένων, με ισχυρές εγγυήσεις για την προστασία των δεδομένων.

Οι διατάξεις σχετικά με τους δικαιούχους προσωρινής προστασίας θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από τις 12 Ιουνίου 2029.

Εξατομίκευση:

καταγραφή των ατόμων που αιτούνται άσυλο, αντί για καταγραφή αιτήσεων

συλλογή πρόσθετων βιομετρικών δεδομένων, όπως εικόνες προσώπου, και δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως ονοματεπώνυμο, ημερομηνία γέννησης, ιθαγένεια, αντίγραφο των εγγράφων ταυτότητας και ημερομηνία της αίτησης

υποχρεωτική συλλογή βιομετρικών δεδομένων για πρόσωπα ηλικίας έξι ετών και άνω

Κατηγορίες εντός του πεδίου εφαρμογής:

πρόσωπα που υποβάλλουν αίτηση διεθνούς προστασίας

άτομα που επανεγκαταστάθηκαν στο πλαίσιο εθνικών ή ενωσιακών προγραμμάτων επανεγκατάστασης

άτομα που έχουν συλληφθεί για παράνομη διέλευση των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, καθώς και πρόσωπα που αποβιβάστηκαν μετά από επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης

άτομα που έχει διαπιστωθεί ότι διαμένουν παράνομα στο έδαφος κράτους μέλους

δικαιούχοι προσωρινής προστασίας (μολονότι τα δεδομένα τους θα αποθηκεύονται μόνο για τη διάρκεια του εν λόγω καθεστώτος)

Χαρακτηριστικά ασφαλείας:

σε σαφώς καθορισμένες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη μπορούν να καταγράφουν ότι ένας υπήκοος τρίτης χώρας ενδεχομένως να αποτελέσει απειλή για την ασφάλεια, και η αφαίρεση αυτής της επισήμανσης ασφαλείας θα είναι δυνατή κατόπιν διαβούλευσης με άλλα κράτη μέλη

θα απλουστευθεί η πρόσβαση των αρχών επιβολής του νόμου

Αποθήκευση δεδομένων:

διαφορετικές περίοδοι αποθήκευσης για τις διάφορες κατηγορίες ατόμων

τα δεδομένα που αφορούν τους αιτούντες διεθνή προστασία θα αποθηκεύονται για δέκα έτη

τα δεδομένα σχετικά με τα πρόσωπα που γίνονται δεκτά στο πλαίσιο συστημάτων επανεγκατάστασης και τα πρόσωπα που εντοπίζονται να εισέρχονται παράτυπα ή να διαμένουν παράνομα στην ΕΕ θα αποθηκεύονται για πέντε έτη

Διαλειτουργικότητα με άλλα συστήματα ΤΠ

Σε ολόκληρη την ΕΕ οι αρχές ανταλλάσσουν πληροφορίες μέσω συστημάτων ΤΠ μεγάλης κλίμακας με σκοπό την προστασία των πολιτών, την καταπολέμηση του εγκλήματος και τη διαφύλαξη των συνόρων.

Εκτός από τη βάση δεδομένων Eurodac, υπάρχουν και άλλα συστήματα ΤΠ που συμβάλλουν στην προστασία των συνόρων της ΕΕ, όπως μεταξύ άλλων:

• το σύστημα πληροφοριών Σένγκεν (SIS)
• το Σύστημα Πληροφοριών για τις Θεωρήσεις (VIS)
• το σύστημα εισόδου/εξόδου (ΣΕΕ)

Σύντομα θα τεθούν σε λειτουργία δύο ακόμη συστήματα ΤΠ μεγάλης κλίμακας, και συγκεκριμένα:

• το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών Ποινικού Μητρώου για υπηκόους τρίτων χωρών (ECRIS-TCN)
• το ευρωπαϊκό σύστημα πληροφοριών και αδειοδότησης ταξιδιού (ETIAS)