Eurodac: unijna baza danych na potrzeby azylu i migracji

W jaki sposób zaktualizowano bazę Eurodac

Europejska baza danych daktyloskopijnych (Eurodac), czyli unijna baza danych na potrzeby azylu i migracji, została zmodernizowana w ramach paktu o migracji i azylu, aby umożliwić skuteczniejsze zarządzanie azylem i migracją w całej UE.

Baza Europdac została uruchomiona w 2003 r. i od tego czasu pomaga państwom UE w ustalaniu tożsamości osób ubiegających się o azyl i określaniu, które państwo jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej w ramach systemu znanego wcześniej jako „system dubliński”.

Przed modernizacją baza Eurodac zawierała głównie odciski palców osób ubiegających się o azyl i migrantów o nieuregulowanym statusie zarejestrowanych w państwach członkowskich UE. Pomagała organom w ustalaniu tożsamości osób, sprawdzaniu, czy dana osoba złożyła wcześniej wniosek o udzielenie azylu w innym państwie członkowskim, oraz określaniu, które państwo jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosków o udzielenie azylu.

Zaktualizowana baza Eurodac nie ogranicza się tylko do danych daktyloskopijnych – zawiera bardziej kompleksowe informacje biometryczne i dotyczące tożsamości różnych kategorii migrantów. Tym samym umożliwia trafniejsze ustalanie tożsamości, wspiera wdrażania przepisów dotyczących azylu i migracji, pomaga w radzeniu sobie z problemem nieuregulowanej migracji i niedozwolonego przemieszczania się w UE oraz dostarcza dokładniejszych danych na potrzeby kształtowania polityki.

Kluczowe cechy zaktualizowanej bazy Eurodac

Zmodernizowana baza Eurodac zaczęła funkcjonować 12 czerwca 2026 r. Wprowadza ona szereg nowych elementów mających usprawnić ustalanie tożsamości, wspomagać zarządzanie azylem i migracją oraz pomóc w radzeniu sobie z problemem nielegalnego przemieszczania się w obrębie UE.

Te usprawnienia obejmują: gromadzenie danych biometrycznych i danych dotyczących tożsamości, rozszerzony zakres kategorii osób oraz wzmocnione zabezpieczenia i rozwiązania w zakresie przechowywania danych poparte solidnymi zabezpieczeniami w zakresie ochrony danych.

Przepisy dotyczące beneficjentów tymczasowej ochrony zaczną obowiązywać od 12 czerwca 2029 r.

Personalizacja:

rejestrowanie osób ubiegających się o azyl zamiast wniosków

gromadzenie dodatkowych danych biometrycznych, np. wizerunków twarzy, i danych osobowych, takich jak imię i nazwisko, data urodzenia, obywatelstwo, kopia dokumentu tożsamości oraz data złożenia wniosku

obowiązkowe gromadzenie danych biometrycznych osób od szóstego roku życia

Zakres kategorii osób:

osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową

osoby przesiedlone w ramach programów krajowych lub unijnych

osoby zatrzymane w związku z nieuregulowanym przekroczeniem granicy zewnętrznej UE oraz osoby sprowadzone na ląd w wyniku operacji poszukiwawczo-ratowniczych

osoby uznane za przebywające nielegalnie na terytorium państwa członkowskiego

beneficjenci tymczasowej ochrony (ich dane mają być gromadzone tylko przez okres obowiązywania tego statusu)

Zabezpieczenia:

jeśli dany obywatel państwa trzeciego może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa, państwa członkowskie mogą, w jasno określonych okolicznościach, odnotować to w bazie, a następnie ewentualnie usunąć to ostrzeżenie po konsultacji z innymi państwami członkowskimi

dostęp organów ścigania do bazy będzie łatwiejszy

Przechowywanie danych:

czas przechowywania będzie zależeć od kategorii danej osoby

dane osób ubiegających się o ochronę międzynarodową będą przechowywane przez 10 lat

dane osób przyjętych w ramach programów przesiedleń oraz osób, których wjazd lub pobyt w UE zostały uznane za nielegalne, będą przechowywane przez 5 lat

Interoperacyjność z innymi systemami informatycznymi

Organy państw UE dzielą się informacjami za pomocą wielkoskalowych systemów IT, aby chronić obywateli, walczyć z przestępczością i zabezpieczać granice.

Oprócz bazy Eurodac istnieją inne systemy IT wspierające ochronę unijnych granic. Są to m.in.:

• system informacyjny Schengen (SIS)
• wizowy system informacyjny (VIS)
• system wjazdu/wyjazdu (EES).

Wkrótce wdrożone zostaną dwa kolejne wielkoskalowe systemy informatyczne:

• europejski system przekazywania informacji z rejestrów karnych o obywatelach państw trzecich (ECRIS-TCN)
• europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS).